Bakı, 26 avqust, AZƏRTAC
Azərbaycan və Özbəkistanı birləşdirən münasibətlər yalnız tarixi, milli və mənəvi bağlarla məhdudlaşmır. Bu münasibətlər son illərdə iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrini, o cümlədən kənd təsərrüfatını əhatə edən strateji tərəfdaşlıq müstəvisində yeni məzmun qazanır.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi yanında İctimai Şuranın üzvü, Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti Zoomühəndislik fakültəsinin dekan müavini Günel Əmiri deyib.
O bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana dövlət səfəri də iki qardaş ölkə arasında mövcud əlaqələrin daha da dərinləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır: “Xüsusilə aqrar sahədə qarşılıqlı təcrübə mübadiləsi və yeni əməkdaşlıq mexanizmlərinin formalaşdırılması hər iki ölkənin qarşısında yeni imkanlar açır. Özbəkistanın Azərbaycan üçün maraq doğuran əsas təcrübələrindən biri su resurslarından səmərəli istifadə ilə bağlıdır. Özbəkistanda kənd təsərrüfatı su ehtiyatlarının böyük hissəsini istehlak edir və ölkə son illərdə suya qənaət edən texnologiyaların, xüsusilə damcı və yağmurlama suvarmasının geniş tətbiqinə ciddi diqqət yetirir. Bu təcrübə Azərbaycan üçün xüsusilə aktualdır. İqlim dəyişiklikləri və su ehtiyatlarının məhdudluğu fonunda kənd təsərrüfatında hər bir su vahidindən daha səmərəli istifadə etmək artıq seçim deyil, zərurətdir. Buna görə də, Özbəkistanın suya qənaət edən texnologiyaların tətbiqi, suvarma infrastrukturunun modernləşdirilməsi və su resurslarının idarə olunması sahəsindəki təcrübəsinin Azərbaycan şəraitinə uyğunlaşdırılması faydalı ola bilər.
Digər mühüm istiqamət intensiv bağçılıq, üzümçülük və istixana təsərrüfatıdır. Özbəkistan son illərdə yüksək məhsuldarlıq və ixracyönümlülük prinsiplərinə əsaslanan intensiv kənd təsərrüfatının inkişafına xüsusi diqqət yetirir. Azərbaycan da bu istiqamətdə mühüm potensiala malikdir. Ölkəmizdə aqroparkların inkişafı, rəqəmsal kənd təsərrüfatı, aqrar sığorta, müasir suvarma sistemləri və ixrac potensialının artırılması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər Azərbaycan təcrübəsinin Özbəkistan üçün də maraqlı olmasına imkan yaradır”.
G.Əmiri vurğulayıb ki, burada xüsusilə bir məqam diqqət çəkir: “Azərbaycan–Özbəkistan aqrar əməkdaşlığı artıq yalnız niyyət səviyyəsində deyil. 2026-cı ilin martında Azərbaycan Aqrar Tədqiqatlar Mərkəzi ilə Özbəkistanın Kənd Təsərrüfatı Bilikləri və İnnovasiya Sistemi arasında əməkdaşlıq memorandumu imzalanıb. Sənəd aqrar tədqiqatlar və elmi araşdırmalar sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsini nəzərdə tutur.
İki ölkənin fermerləri, sahibkarları, aqrar assosiasiyaları, elmi-tədqiqat müəssisələri və ali təhsil ocaqları arasında birbaşa əlaqələrin genişləndirilməsi vacibdir. Birgə elmi layihələr, aqrar innovasiya mərkəzləri, təcrübə mübadiləsi proqramları, fermer forumları və mütəxəssis mübadiləsi bu prosesə ciddi töhfə verə bilər.
Eyni zamanda, meyvə-tərəvəzçilik, üzümçülük, toxumçuluq, tingçilik, heyvandarlıq, arıçılıq, istixana təsərrüfatı və aqrar məhsulların emalı sahələrində birgə layihələr üçün geniş imkanlar mövcuddur. Beləliklə, Azərbaycan və Özbəkistan arasında aqrar əməkdaşlıq sadəcə qarşılıqlı məhsul ticarəti deyil, daha geniş regional iqtisadi əməkdaşlıq modelinin əsas elementlərindən birinə çevrilə bilər”.
O əlavə edib ki, Azərbaycanın 2026–2030-cu illər üçün aqrar Dövlət Proqramında da intensiv və rəqabətqabiliyyətli istehsala keçidin sürətləndirilməsi, aqrar dəyər zəncirlərinin inkişaf etdirilməsi və fermerlərin müasir aqrar xidmətlərə çıxışının genişləndirilməsi əsas istiqamətlər kimi müəyyənləşdirilib.
“Bu prioritetlər Özbəkistanın aqrar inkişaf istiqamətləri ilə bir sıra məqamlarda üst-üstə düşür. Suya qənaət edən texnologiyalar, rəqəmsal kənd təsərrüfatı, aqrar sığorta, süni intellekt, intensiv istehsal, aqrar elm və təhsil, emal sənayesi və ixrac logistikasının bir araya gətirilməsi iki ölkə üçün yeni imkanlar yarada bilər. Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin Özbəkistana səfəri çərçivəsində formalaşan yeni imkanları aqrar sahədə konkret layihələrə çevirmək, dövlət qurumları ilə yanaşı fermerlərin, sahibkarların, assosiasiyaların və elm-təhsil müəssisələrinin bu prosesdə fəal iştirakını təmin etmək qarşıdakı dövrün əsas vəzifələrindən biri olmalıdır. Azərbaycan və Özbəkistan üçün qarşılıqlı təcrübədən faydalanmaq artıq sadəcə imkan deyil. Bu, dəyişən iqlim, artan ərzaq tələbatı və qlobal rəqabət şəraitində aqrar sektorun daha dayanıqlı və rəqabətqabiliyyətli qurulması üçün strateji zərurətdir”, - deyə G.Əmiri bildirib.