Bakı, 5 noyabr, AZƏRTAC

BMT-nin Ətraf Mühit Proqramı (UNEP) çərşənbə günü dərc etdiyi hesabatda qeyd edib ki, qlobal istiləşmənin 1,5°C-ni keçəcəyi proqnozlaşdırılsa da, icmaların iqlim dəyişikliyinə uyğunlaşmasına kömək etmək üçün ayrılan maliyyə vəsaiti ehtiyaclardan çox aşağıdır.
AZƏRTAC təşkilatın məlumatına istinadla xəbər verir ki, 2026-cı il üçün Uyğunlaşma Fərqi Hesabatında inkişaf etməkdə olan ölkələrin 2035-ci ilə qədər dayanıqlılığı artırmaq və riskləri azaltmaq üçün ildə təxminən 305 milyard dollara ehtiyac duyacağı bildirilir. Bundan başqa, beynəlxalq dövlət uyğunlaşma maliyyəsi üç dəfə artsa belə, ehtiyacların maksimum 29 faizi ödəniləcək.
UNEP-in icraçı direktoru İnqer Andersen xəbərdarlıq edib: “Gələcəkdə 1,5°C-nin həddindən artıq istiləşməsinin nələrə səbəb olacağından asılı olmayaraq, dünya mövcud iqlim şəraitinə uyğunlaşmağa hazır deyil”.
Hesabat gələn həftə Türkiyənin Antalya şəhərində açılacaq COP31 konfransından əvvəl dərc edilib.
UNEP aşağıdakı amilləri ortaya qoyur: inkişaf etməkdə olan ölkələrin iqlim dəyişikliyinə uyğunlaşmasına kömək etmək üçün qlobal səylər maliyyələşdirilməmiş qalır, institusional maneələr tətbiqi məhdudlaşdırır, iqlimlə bağlı itkilər və zərərlər artmaqda davam edərkən beynəlxalq dövlət uyğunlaşma maliyyəsi axınları 2024-cü ildə 28,2 milyard dollardan 31,7 milyard dollara çatıb ki, bu da əvvəlki ilə nisbətən cəmi bir milyard dollar çoxdur.
Qeyd olunub ki, artım sabitləşir, üstəlik, 305 milyard dollarlıq qiymətləndirmə özəl sektorun öz ehtiyaclarını istisna edir, yəni bu rəqəm ikiqat arta bilər.
İllik dəstəyin üçqat artırılması çağırışı ötən il Braziliyada keçirilən iqlim konfransında razılaşdırılıb və “kollektiv tapşırıq” mənasını verən yerli ifadəyə əsaslanan portuqal sözü olan “Global Mutirão” kimi tanınan əsas nəticə mətninin bir hissəsidir. Bu məqsədə nail olunsa belə, illik 85 milyard dollardan 120 milyard dollara qədər proqnozlaşdırılan maliyyələşdirmə inflyasiyadan sonra təxmini ehtiyacların yalnız 20-29 faizini ödəyəcək.
İ. Andersen vurğulayıb: “Türkiyədə keçiriləcək iqlim konfransı - COP31-də ölkələr 2035-ci ilə qədər uyğunlaşma maliyyəsini üçqat artırmaq üçün COP30 “Global Mutirão” arzusuna çatmaq məqsədilə səyləri gücləndirməyə diqqət yetirməlidir, eyni zamanda, həyatları xilas etmək, itki və zərərlərin qarşısını almaq və iqtisadiyyatları qorumaq üçün daha yüksək səviyyəyə çatmaq lazım olduğunu başa düşməlidir”.