Bakı, 6 sentyabr, AZƏRTAC

Şuşa təkcə zəngin tarixi ilə deyil, əsrlər boyu formalaşmış mədəni irsi, memarlıq nümunələri, təbiəti və özünəməxsus ruhu ilə Azərbaycanın ən qiymətli məkanlarından biridir. Bu şəhərə səfər edən hər bir insanın üzərinə düşən əsas məsuliyyət isə onun tarixi-mədəni və təbii irsinə hörmətlə yanaşmaq, bu dəyərləri qorumaq və gələcək nəsillərə olduğu kimi çatdırmaqdır.
Bu sözləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Milli Məclisin deputatı Novruzəli Aslanov söyləyib.
O bildirib ki, son zamanlar Şuşada qaya daşlarının, tarixi yerlərin və digər qorunan ərazilərin üzərinə müxtəlif yazıların yazılması, izlər buraxılması kimi halların müşahidə olunması təəssüf doğurur. Tarixi abidələrə, qala divarlarına, qayalara, qədim tikililərə və qoruq ərazilərinə hər hansı formada müdaxilə etmək, yazı yazmaq və zərər vurmaq yolverilməzdir. İlk baxışda kiçik və zərərsiz görünən bu cür hərəkətlər, əslində həmin məkanların tarixi, estetik və təbii dəyərinə ciddi ziyan vura bilər.
"Qoruqlar, tarixi məkanlar, memarlıq abidələri və təbiət nümunələri, sadəcə, gəzmək üçün nəzərdə tutulmuş yerlər deyil. Onlar xalqımızın keçmişindən bu günə gəlib çatan ortaq mədəni yaddaşımızdır. Hər bir daş, divar, tikili və təbii landşaft özündə müəyyən bir tarixi, hadisəni və ya dövrün izlərini yaşadır. Bu məkanlara edilən hər bir məsuliyyətsiz müdaxilə isə həmin izlərin qorunub saxlanmasına mane olur.
Xüsusilə tarixi şəhər mühitinin və təbii landşaftın bir-birini tamamladığı Şuşada bu məsuliyyət daha böyük əhəmiyyət daşıyır. Şəhərin küçələri, tarixi tikililəri, qayalıqları və ətraf təbiəti bütöv bir mədəni irs mənzərəsi yaradır. Buna görə də ziyarətçilərin davranışı yalnız ayrı-ayrı abidələrin deyil, ümumilikdə şəhərin simasının qorunmasına təsir göstərir.
Bu baxımdan ziyarət mədəniyyətinin formalaşdırılması da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Şəhərə gələn insanların tarixi ərazilərdə müəyyən edilmiş qaydalara əməl etməsi, qorunan zonalarda icazəsiz hərəkətlərdən çəkinməsi və ətrafdakı digər şəxslərə də nümunə olması ümumi məsuliyyət hissinin güclənməsinə xidmət edir. Hər bir ziyarətçi bilməlidir ki, onun davranışı Şuşanın qorunmasına və şəhərin gələcəkdə necə xatırlanacağına öz təsirini göstərir", - deyə N.Aslanov vurğulayıb.
Deputat əlavə edib ki, irsə münasibət həm də cəmiyyətin ümumi mədəni səviyyəsinin göstəricisidir. Tarixi bir abidənin qarşısında dayanarkən ona toxunmamaq, üzərinə yazı yazmamaq və ətrafını qorumaq yalnız müəyyən bir qaydaya riayət etmək deyil, keçmişə və həmin irsi formalaşdıran insanlara hörmətin ifadəsidir. Eyni zamanda, belə yanaşma şəhərə gələn digər ziyarətçilər üçün də müsbət nümunə yaradır və qoruma düşüncəsinin daha geniş yayılmasına şərait yaradır.
“Şuşanın gələcək nəsillərə necə ötürüləcəyi bu gün atılan addımlardan asılıdır. Bu gün qorunan bir tarixi məkan sabah övladlarımızın və nəvələrimizin həmin tarixi daha yaxından tanımasına imkan verəcək. Əksinə düşünülməmiş bir müdaxilə və ya məsuliyyətsiz davranış nəticəsində yaranan zərər bəzən geri qaytarılması mümkün olmayan itkiyə çevrilə bilər. Ona görə də hər bir ziyarətçi özündən sonra bərpası çətin olan iz deyil, qorunmuş bir məkan qoymağa çalışmalıdır.
Şuşaya gələn hər bir ziyarətçi bu şəhərin yalnız bugünkü gözəlliyini deyil, onun əsrlər boyu qorunaraq bizə çatdırılmış irsini də nəzərə almalıdır. Tarixi və təbii məkanlara hörmət etmək, ətraf mühiti çirkləndirməmək, abidələrə toxunmamaq və onların üzərində hər hansı yazı və ya iz buraxmamaq sadə, lakin vacib davranış qaydalarıdır. Çünki bu irs yalnız bizim gördüyümüz və yaşadığımız bir dəyər deyil, gələcək nəsillərin də görmək və tanımaq haqqıdır”, - deyə Milli Məclisin deputatı vurğulayıb.